Fortenpark - Nieuw Wulven
Een gedeelde visie en agenda
Langs het Amsterdam-Rijnkanaal en het Lekkanaal staan duizenden bomen. De bomen versterken de perspectiefwerking en vormen een ode aan het man-made karakter. Ecologisch draagt de beplanting bij aan leefgebieden en migratieroutes voor dieren en planten. Bij omwonenden zijn de kanaalzones geliefd voor recreatie en ontspanning.
De komende decennia staat Rijkswaterstaat voor een flinke opgave voor de instandhouding en doorontwikkeling van de kanaalbeplanting. Vele populieren bereiken hun theoretische levensduur, wat het gevaar van afbrekende takken en omvallende bomen met zich meebrengt. Daarnaast spelen er ook andere vraagstukken, zoals plaagdieren (eikenprocessierups), boomziektes (onder andere essentaksterfte en iepenziekte) en zijn er grote opgaven op het vlak van klimaatverandering en duurzaamheid. Deze uitdagingen vragen om een doelmatige visie en aanpak op de boombeplanting.
Het project bestaat uit drie producten die samen één geheel vormen; de Inpassingsvisie, het Landschapsplan en het Faseringsplan
één groot landschapspark
Het overkoepelende verhaal van het ontwikkelperspectief is van groot belang om het Fortenpark-Nieuw Wulven te kunnen ontwikkelen tot aantrekkelijk groen uitloopgebied. Het duidt het belang van het gehele groengebied tussen Utrecht, Houten en Zeist en daarmee ook het belang van de verbindingen onderling en die tussen stad en land. Het vergroot de kansen om (gezamenlijk) barrières te slechten en de verschillende gebruikers meer te spreiden.
We zien kansen om het Kromme Rijn Linie Landschap te ontwikkelen tot één groot landschapspark.Hiermee zetten we een plus op het Ontwikkelperspectief. Een park opgebouwd uit verschillende deelgebieden, waaronder het Fortenpark-Nieuw Wulven, met een geheel eigen programma en dynamiek. De deelgebieden zijn onderling verbonden door een zoveel mogelijk aaneengesloten fiets- en/of wandelpaden. Hiervoor liggen prachtige aanknopingspunten, zoals de hoofdweerstandslijn of de anti-tankgracht. Het park heeft duidelijke entrees, zogenaamde gebiedspoorten, en een herkenbaar parkmeubilair. Water speelt in alle deelgebieden een grote rol en zou het verbindende thema kunnen zijn.
één groot landschapspark
Het overkoepelende verhaal van het ontwikkelperspectief is van groot belang om het Fortenpark-Nieuw Wulven te kunnen ontwikkelen tot aantrekkelijk groen uitloopgebied. Het duidt het belang van het gehele groengebied tussen Utrecht, Houten en Zeist en daarmee ook het belang van de verbindingen onderling en die tussen stad en land. Het vergroot de kansen om (gezamenlijk) barrières te slechten en de verschillende gebruikers meer te spreiden.
We zien kansen om het Kromme Rijn Linie Landschap te ontwikkelen tot één groot landschapspark.Hiermee zetten we een plus op het Ontwikkelperspectief. Een park opgebouwd uit verschillende deelgebieden, waaronder het Fortenpark-Nieuw Wulven, met een geheel eigen programma en dynamiek. De deelgebieden zijn onderling verbonden door een zoveel mogelijk aaneengesloten fiets- en/of wandelpaden. Hiervoor liggen prachtige aanknopingspunten, zoals de hoofdweerstandslijn of de anti-tankgracht. Het park heeft duidelijke entrees, zogenaamde gebiedspoorten, en een herkenbaar parkmeubilair. Water speelt in alle deelgebieden een grote rol en zou het verbindende thema kunnen zijn.
Fortenpark –Nieuw Wulven is een bijzonder gebied met een rijke historie, waar landbouw, natuur en recreatie samenkomen. De Neder-Germaanse Limes, Hollandse Waterlinies, oude waterlopen en jonge bossen vertellen hier het verhaal van het Kromme Rijn Linie Landschap — een landschap dat steeds belangrijker wordt als groen uitloopgebied voor de groeiende regio. Er spelen ook urgente opgaves op het gebied van biodiversiteit, landbouwen waterbeheer en toegankelijkheid. Hoe zorgen we ervoor dat Fortenpark -NieuwWulven toegankelijk, beleefbaar en aantrekkelijk blijft voor mens, plant en dier?
Vier pijlers
We ontwikkelen het gebied de komende jaren tot een gezond, recreatief toegankelijken kwalitatief hoogwaardig landschap met ruimte voor duurzame landbouw. Eenplek voor bezoekers uit binnen- en buitenland om zich te verwonderen, voor omwonendenom er los te komen van de drukte van alledag, en als aantrekkelijk leefgebiedvoor planten en dieren. Dat doen we door bestaande kwaliteiten te koesteren,door routes en structuren te versterken, door het gebied te activerenen bewoners, ondernemers en gebruikers te enthousiasmeren om teinvesteren in het gebied. Het zijn de vier pijlers van onze visie.
Een gezamenlijke agenda
De gezamenlijke agenda richt zich op concrete ingrepen die de toegankelijkheid, beleefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit van het gebied vergroten.
Het gebied bestaat uit verschillende sub-gebieden met elk hun eigen karakter. Het Fortenpark, Nieuw Wulven en het tussengelegen agrarisch landschap hebben dan ook een eigen ontwikkelrichting en -pad. De voorgestelde Tijdlijn vormt het verbindende element; een kunstzinnige en educatieve wandel- en fietsroute, die bezoekers langs uiteenlopende tijdslagen voert en zo het verweven verleden toont van het gebied. Bijzondere plekken, zoals de hoofdweerstandslijn (Marsdijk), het kapelletje van Wiltenburg en de vernatte oude Rijnstrang in Nieuw Wulven, worden gemarkeerd door verschillende (kunst)objecten die samen een geheel vormen.
Het Fortenpark vraagt om een flinke impuls die dit unieke kruispunt van Werelderfgoederen moet versterken. Op korte termijn wordt vooral ingezet op het beleefbaar maken van Castellum Fectio. Dat begint met beheer en onderhoud, maar vraagt ook om een betere verbinding met Fort bij Vechten, een tweede entree aan de Mereveldseweg, nieuwe ommetjes en een iconisch landmark.Doormiddel van een markconsultatie wordt inzichtelijk wat er mogelijk én noodzakelijk is om het Fortenpark te versterken en de juiste doelgroepen aan te spreken.
In Nieuw Wulven worden knelpunten in de huidige padenstructuur opgelost en waar mogelijk nieuwe rondjes toegevoegd. Een mobiliteitsonderzoek voor het gehele plangebied moet uitwijzen hoe het gebied toegankelijker kan worden gemaakt voor fietsers en wandelaars, ook met oog opeen toenemend aantal gebruikers. Met de ontwikkeling van 15ha nieuw bos, in combinatie met aanvullende recreatieve voorzieningen als een speelveld of trimparcours, en het realiseren van piekwaterberging kunnen de kwaliteiten van het weelderige polderbos verder worden versterkt.
De ontwikkeling van het tussengelegen agrarische landschap,van Fort ’t Hemeltje tot aan de Vlowijkerpolder, tot een duurzaamlandbouwgebied is iets voor de langere termijn.
Blik op de toekomst
De komende jaren werken overheden, terreinbeheerders, ondernemers en gebiedspartners samen aan de uitwerking van de gezamenlijke agenda; een reeks projecten die Fortenpark–Nieuw Wulven stap voor stap versterken.
Alle projecten samen vormen de basis voor een groter Kromme Rijn Linie Landschapspark. De uitvoering vraagt om samenwerking, betrokkenheid en ruimte voor initiatieven vanuit het gebied zelf. Juist die gezamenlijke verantwoordelijkheid is randvoorwaardelijk voor het succes van Fortenpark–Nieuw Wulven.
Publicatie
De visie Fortenpark - Nieuw Wulven is in opdracht van de provincie Utrecht opgesteld door LOF landschapsarchitecten
